Նավթը՝ բազմամյա առավելագույնի, գազը՝ կտրուկ թանկացում․ շուկաները՝ լարված

Շաբաթավերջը միջազգային շուկաների համար անցել է լարված ֆոնին։ Իրանի փորձագետների խորհուրդը միաձայն ընտրել է Մոջթաբա Խամենեին որպես երկրի երրորդ գերագույն առաջնորդ։ Արտաքին քաղաքական գերատեսչության ղեկավար Արաղչին արդեն հրապարակայնորեն հավատարմության երդում է տվել նրան։ Վերլուծաբանները նշում են, որ տարածաշրջանային հակամարտության սրումը ներքաղաքական համախմբման գործոն է դարձել։

Նավթի գները՝ կտրուկ աճ

Հյուսիսային ծովի Brent Crude տեսակի նավթի գինը երկուշաբթի առավոտյան անցել է 119 դոլարը մեկ բարելի դիմաց, իսկ առավելագույն պահին հասել մոտ 119,5 դոլարի։ Սա ամենաբարձր ցուցանիշն է 2022 թվականի հուլիսից ի վեր։ Մեկ օրվա ընթացքում աճը կազմել է գրեթե 20%, իսկ շաբաթվա կտրվածքով՝ մոտ 27%։

ԱՄՆ թեթև նավթի՝ West Texas Intermediate (WTI) տեսակի գինը շաբաթվա ընթացքում աճել է գրեթե 36%, ինչը շուկաներում չի արձանագրվել 2020 թվականի գարնանից ի վեր։

Ռուսական Urals oil տեսակը ներկայումս վաճառվում է մոտ 99–103 դոլարի միջակայքում, ինչը բազմամյա առավելագույն է։ Համեմատության համար նշվում է, որ Ռուսաստանի 2026 թվականի բյուջեն հաշվարկվել էր շուրջ 59 դոլար նավթի գնով։ Ըստ գնահատականների՝ յուրաքանչյուր հավելյալ 1 դոլարը կարող է բյուջեին ապահովել շուրջ 150 մլրդ ռուբլու լրացուցիչ նավթագազային եկամուտ։

Գազի շուկան՝ նոր ցատկ

Եվրոպական Title Transfer Facility (TTF) հաբում գազի գինը հանգստյան օրերին աճել է շուրջ 50%-ով՝ հասնելով մոտ 591 դոլարի հազար խորանարդ մետրի դիմաց։

Արժույթի և ֆոնդային շուկաներ

Ռուբլու փոխարժեքը երկուշաբթի առավոտյան կազմել է մոտ 79,15 ռուբլի մեկ դոլարի դիմաց։ Թանկ նավթը սովորաբար նպաստում է ռուբլու ամրապնդմանը, սակայն փորձագետները չեն բացառում, որ Կենտրոնական բանկը կարող է զգուշավոր քաղաքականություն վարել, քանի որ չափազանց ուժեղ ռուբլին կարող է նվազեցնել բյուջեի փոխարկված եկամուտները։

Ասիական ֆոնդային շուկաները գտնվում են զգալի նվազման մեջ․ ներդրողները խուսափում են ռիսկային ակտիվներից։ Միևնույն ժամանակ, ոսկու գինը նվազել է շուրջ 2%, ինչը կապվում է դոլարի ամրապնդման հետ։

Վերլուծաբանների մի մասը նշում է, որ եթե հակամարտությունը երկարաձգվի, Brent-ի գինը կարող է գերազանցել նույնիսկ 150 դոլարը։ Այդ սցենարը արդեն քննարկվում է միջազգային ներդրումային բանկերի կողմից։

Ընդհանուր առմամբ, էներգակիրների կտրուկ թանկացումը կարող է էական ազդեցություն ունենալ ինչպես պետական բյուջեների, այնպես էլ համաշխարհային տնտեսական աճի և գնաճային գործընթացների վրա։